Cách bảo quản vải tồn kho để không mất giá khi bán lại

Bảo quản vải tồn kho đúng cách là cách rẻ nhất để giữ giá cho lô hàng mà nhiều xưởng may, shop vải chưa để ý. Cùng một loại vải, cây còn sạch, thơm, màu đều bán được giá cao hơn hẳn cây bị ố mép hay có đốm mốc. Chúng tôi gặp không ít kho mà chỉ vì để sát tường hoặc trên nền ẩm, cả lớp dưới cùng phải xếp vào nhóm vải lỗi. Bài này tổng hợp những việc đơn giản giúp vải của anh chị giữ giá tới lúc bán.

Vải tồn kho hỏng vì đâu: bốn "kẻ thù" chính

Khí hậu nóng ẩm ở TP.HCM và các tỉnh phía Nam là môi trường rất dễ làm vải xuống cấp. Có bốn nguyên nhân chính:

• Độ ẩm. Mùa mưa, độ ẩm không khí thường rất cao. Vải, nhất là vải có sợi tự nhiên như cotton, linen, rayon, hút ẩm từ không khí và từ nền nhà, tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển.
• Ánh sáng và nhiệt. Nắng chiếu trực tiếp qua cửa sổ làm bạc màu một bên cây vải, kho mái tôn không cách nhiệt làm vải khô giòn và đẩy nhanh quá trình ngả màu.
• Côn trùng và chuột. Mối ăn sợi cellulose như cotton, linen, rayon; mọt và nhậy gây hại cho vải sợi protein như lụa tơ tằm, len. Chuột cắn thủng cây vải để làm tổ.
• Bụi và khí thải. Kho sát đường lớn, gần khu đặt máy phát điện hoặc cho xe nâng chạy dầu ra vào thường làm vải màu nhạt ngả vàng nhanh hơn.

Ẩm mốc: dấu hiệu nhận biết và cách phòng

Vải tồn kho bị ẩm mốc thường có mùi hăng, ngai ngái khi mở nilon; bề mặt xuất hiện các chấm nhỏ màu xám, đen hoặc xanh, hay gặp ở mép cây và lớp ngoài cùng. Mốc nhẹ còn giặt được, nhưng đốm mốc đã ăn vào sợi thì rất khó tẩy sạch mà không làm hỏng màu, nên vải bị mốc gần như luôn xuống giá đáng kể.

Để phòng, anh chị nên:

1. Không đặt vải trực tiếp trên nền. Kê pallet cao khoảng 10–15 cm để hơi ẩm từ nền xi măng không ngấm lên.
2. Để cách tường. Tường, nhất là tường hướng Tây hoặc tường bị thấm, vừa nóng vừa ẩm. Chừa khoảng hở vài chục cm để không khí lưu thông.
3. Thông gió. Mở cửa kho vào ngày khô ráo, lắp quạt hút nếu kho kín. Không khí đứng yên là điều kiện lý tưởng cho mốc.
4. Hút ẩm. Kho nhỏ có thể dùng túi hút ẩm treo hoặc gói silica gel đặt giữa các lớp vải; kho lớn nên cân nhắc máy hút ẩm công nghiệp trong mùa mưa. Thay túi hút ẩm khi đã đầy nước.

Ố vàng: vì sao vải trắng, vải màu nhạt hay bị

Ố vàng là lỗi làm mất giá nhiều nhất với vải trắng, vải kem, vải màu pastel. Có vài nguyên nhân thường gặp:

• Tiếp xúc lâu với ánh sáng và nhiệt làm sợi và thuốc nhuộm bị oxy hoá, mép cây vải ngả màu trước.
• Vật liệu đóng gói không phù hợp. Giấy carton, giấy báo có tính axit để sát vào vải lâu ngày có thể để lại vết vàng. Một số loại màng nhựa, xốp khi gặp khí thải trong không khí cũng gây ra hiện tượng ngả vàng mà ngành dệt gọi là ố vàng do phenol.
• Vải còn sót hoá chất hoàn tất hoặc bị cất khi chưa khô hẳn.

Cách phòng: giữ vải trong bao bì gốc của nhà dệt nếu còn, tránh bọc bằng giấy báo, tránh xếp vải trắng sát khu vực có khói xe hay máy phát điện, và che cửa sổ để nắng không chiếu thẳng vào kệ. Nếu đã có ố vàng nhẹ ở mép, anh chị đừng cắt bỏ mép vì cây vải sẽ hụt khổ và càng khó bán hơn. Cứ để nguyên, người thu mua sẽ đánh giá mức độ và trừ giá phù hợp.

Mối mọt, chuột: phòng từ cách chọn pallet và vệ sinh kho

Mối là mối lo lớn ở các kho tầng trệt, nhất là kho cũ có tường gạch, sàn đất gần khu cây xanh. Mối đi theo pallet gỗ, khe tường rồi ăn vào lõi giấy và sợi vải; cây bị mối thường có rãnh đất bám bên ngoài, mở ra thủng nhiều lớp liền nhau.

• Ưu tiên pallet nhựa, hoặc pallet gỗ đã qua xử lý, kiểm tra mặt dưới pallet định kỳ.
• Nếu cần diệt mối, thuê đơn vị chuyên xử lý nền và chân tường. Không phun thuốc trực tiếp lên vải vì để lại mùi, vết và làm người mua e ngại.
• Với lụa, len, dùng túi thơm chống nhậy đặt quanh kệ thay vì để long não chạm trực tiếp vào vải.
• Giữ kho sạch, không để thức ăn thừa, bịt các lỗ hở chân tường để hạn chế chuột.

Bọc nilon và xếp kệ thế nào cho đúng

Bọc nilon giúp chống bụi và ẩm từ bên ngoài, nhưng bọc sai lại gây hại. Vải bọc kín khi còn ẩm, hoặc đưa từ ngoài trời mưa vào rồi quấn nilon ngay, sẽ tự "đổ mồ hôi" bên trong và mốc nhanh hơn cả khi để trần. Nguyên tắc là vải phải khô hoàn toàn trước khi bọc, và trong kho có nhiệt độ thay đổi nhiều thì nên chừa hai đầu cây cho thoáng thay vì hàn kín.

Về cách xếp, có vài điều nên nhớ:

• Xếp nằm ngang trên kệ tốt hơn dựng đứng. Cây vải dựng đứng lâu ngày dễ bị móp một đầu và xô lệch các lớp bên trong.
• Không chồng quá cao. Các cây ở đáy bị đè sẽ bẹp, để lại nếp gấp khó ủi phẳng, đặc biệt với vải mỏng, vải lụa, vải có tráng phủ.
• Giữ nhãn cây vải. Nhãn có mã hàng, khổ, số mét, thành phần. Mất nhãn là mất thông tin giúp định giá.
• Xếp theo nhóm và theo thời gian nhập. Hàng nhập trước để ra ngoài, tránh tình trạng cây cũ nằm mãi dưới đáy.

Vải khúc, vải vụn và phụ liệu cũng cần bảo quản

Nhiều xưởng chỉ chăm cây vải nguyên mà để vải khúc, vải vụn đổ đống ở góc kho. Thực tế những loại này vẫn có giá khi bán lại nếu sạch và khô. Anh chị nên cho vào bao, buộc miệng, đặt lên kệ hoặc pallet và tách theo nhóm màu, chất liệu nếu được. Vải vụn bị ướt, dính dầu máy hoặc lẫn rác sẽ khó bán hơn nhiều. Chúng tôi có trang riêng về thu mua vải vụn nếu anh chị muốn biết loại nào được nhận.

Phụ liệu như chỉ, dây kéo, nút kim loại cũng nhạy cảm với độ ẩm: chỉ bị mốc lõi, dây kéo và nút kim loại bị gỉ. Giữ nguyên thùng carton, đặt trên kệ cao và có gói hút ẩm là đủ. Xem thêm về thu mua phụ liệu may mặc.

Lịch kiểm tra kho định kỳ

Một lịch kiểm tra đơn giản giúp phát hiện vấn đề trước khi lan rộng:

1. Hàng tuần: nhìn quanh kho xem có dột, thấm, mùi lạ, dấu chuột.
2. Hàng tháng: mở ngẫu nhiên vài cây ở lớp dưới cùng và sát tường, kiểm tra mốc và ố; thay túi hút ẩm.
3. Trước mùa mưa: kiểm tra mái, máng xối, chân tường; kiểm tra mối ở pallet gỗ.

Khi nào nên bán thay vì tiếp tục cất giữ

Bảo quản chỉ làm chậm quá trình xuống cấp chứ không dừng được nó. Vải nằm càng lâu càng tốn mặt bằng, công kiểm tra, và vẫn có rủi ro một trận mưa dột làm hỏng cả lô. Nếu một loại vải đã qua hai mùa mà không có kế hoạch sử dụng, anh chị nên cân nhắc bán lúc nó còn đẹp. Còn nếu vải đã lỡ bị mốc, ố hay mối ăn, đừng vội bỏ đi: vải lỗi vẫn có người mua lại cho mục đích khác, xem trang thu mua vải lỗi để biết thêm.

Gửi ảnh để Gia Bảo báo giá lô vải của anh chị

Dù vải của anh chị đang được giữ cẩn thận hay đã có chỗ ẩm mốc, cứ chụp ảnh toàn cảnh, ảnh cận mặt vải và nhãn cây vải rồi gửi qua Zalo số 0904 623 046, hoặc gọi hotline 0904 623 046. Chúng tôi báo giá sơ bộ qua ảnh, xuống tận kho xem hàng, cân tại chỗ và thanh toán ngay.