29/09/20266 phút đọc
Nhận biết các loại vải là kỹ năng giúp chủ xưởng, chủ shop hỏi giá đúng khi bán vải tồn kho. Cùng một kho trông như nhau, nhưng lô cotton hay linen có giá khác hẳn lô polyester cùng màu. Nếu anh chị không biết mình đang có gì, rất khó biết mức giá nhận được có hợp lý không. Bài này hướng dẫn ba cách kiểm tra đơn giản và đặc điểm của 8 loại vải hay gặp nhất trong kho xưởng may.
Ba cách nhận biết vải: đọc nhãn, sờ tay và đốt thử
Không cần dụng cụ phòng thí nghiệm, anh chị có thể kết hợp ba cách sau, theo thứ tự từ dễ tới khó:
- Đọc nhãn cây vải. Chính xác nhất nếu nhãn còn nguyên.
- Quan sát và sờ tay. Xem kiểu dệt, độ bóng, độ co giãn, cảm giác mát hay ấm, độ nhăn khi vò.
- Đốt thử một mẩu nhỏ. Phân biệt được nhóm sợi tự nhiên, sợi tái sinh và sợi tổng hợp qua cách cháy, mùi và tro.
Đọc nhãn cây vải
Nhãn dán ở đầu cây hoặc lõi thường ghi mã hàng, màu, khổ vải (width), số mét hoặc số yard, trọng lượng cây, định lượng GSM và thành phần (composition). Thành phần là thông tin quan trọng nhất: "100% CO" hoặc "100% Cotton" là cotton, "T/C 65/35" là pha polyester và cotton, "CVC" là cotton chiếm phần lớn, "PES" hoặc "PET" là polyester, "PA" là nylon, "CV" hoặc "VI" là viscose (rayon), "LI" là linen, "EA", "EL" hoặc "SP" thường chỉ spandex.
Đốt thử đúng cách
Cắt một mẩu nhỏ cỡ ngón tay ở mép vải, kẹp bằng nhíp, đốt trên đĩa sứ hoặc khay kim loại, làm nơi thoáng và để sẵn cốc nước. Quan sát ba điều: vải cháy nhanh hay chậm, có co rút chảy nhựa không; mùi khi cháy; tro sau khi nguội mềm bóp tơi hay vón cục cứng. Lưu ý vải pha nhiều thành phần sẽ cho kết quả lẫn lộn, nên đốt thử chỉ để khoanh vùng, không thay được nhãn.
Nhóm vải sợi bông: cotton và kate
1. Vải cotton
Cotton làm từ sợi bông tự nhiên. Sờ mềm, hơi mát, thấm hút tốt, vò thì nhăn khá nhiều. Nhìn gần mặt vải thấy sợi hơi xù nhẹ, không bóng như vải tổng hợp. Khi đốt, cotton cháy nhanh với ngọn lửa vàng, có mùi như giấy cháy, không co rút, tro màu xám nhạt, mịn, bóp là tơi ra.
2. Vải kate
Kate thường là vải pha giữa cotton và polyester, phổ biến nhất là tỷ lệ 65/35 hoặc các loại CVC nhiều cotton hơn. So với cotton, kate phẳng hơn, ít nhăn hơn, mặt vải mịn và hơi bóng nhẹ, hay dùng may áo sơ mi, đồng phục. Khi đốt, kate cháy kèm mùi giấy lẫn mùi nhựa, tro có phần mịn xen lẫn những hạt cứng nhỏ do phần polyester chảy ra. Lô cotton, kate còn nguyên cây thường dễ bán lại, anh chị có thể xem thêm trang thu mua vải cotton, kate.
Nhóm vải dệt kim và vải dệt chéo: thun, kaki, jean
3. Vải thun
Thun là vải dệt kim, khác với vải dệt thoi ở chỗ sợi được đan thành vòng móc vào nhau. Cách nhận biết nhanh nhất: kéo nhẹ theo chiều ngang thấy vải giãn ra rõ rệt rồi co lại; nhìn kỹ mặt phải thấy các hàng vòng nhỏ giống chữ V nối tiếp nhau; mép vải cắt ra thường tự cuộn lại. Thun giãn cả chiều ngang lẫn chiều dọc gọi là thun bốn chiều, thường có pha spandex. Thành phần thun rất đa dạng, từ cotton, cotton pha tới polyester, nên muốn biết chính xác phải xem nhãn hoặc đốt thử.
Với thun tồn kho, anh chị nên ghi thêm định lượng và độ co giãn nếu biết, vì thun cotton dày, thun lạnh hay thun bốn chiều được định giá khác nhau dù nhìn qua ảnh khá giống nhau.
4. Vải kaki
Kaki là vải dệt vân chéo, dày và đứng dáng, hay dùng may quần tây, đồng phục bảo hộ. Nhìn mặt vải thấy các đường sọc chéo chạy song song khá rõ. Kaki có loại 100% cotton sờ mềm, thấm hút, và loại kaki pha polyester cứng hơn, ít nhăn hơn, đốt thử sẽ thấy khác biệt.
5. Vải jean (denim)
Jean cũng dệt vân chéo nhưng có đặc điểm riêng: sợi dọc nhuộm màu (thường là xanh chàm), sợi ngang để trắng hoặc nhạt, nên mặt trái của vải jean luôn nhạt màu hơn hẳn mặt phải. Jean truyền thống là cotton, dày và cứng; jean co giãn có thêm spandex. Vải kaki và jean tồn kho có trang riêng tại thu mua vải kaki, jean.
Vải linen: mát, thô và có "đốt sợi"
6. Vải linen
Linen (vải lanh) dệt từ sợi cây lanh. Đặc điểm dễ nhận nhất là mặt vải có những đoạn sợi to nhỏ không đều, gọi là đốt sợi hay slub, nhìn hơi mộc. Sờ tay thấy mát, hơi cứng và thô hơn cotton; vò lại thì nhăn nhiều và nếp nhăn giữ lâu. Vì cùng là sợi cellulose, linen khi đốt cháy giống cotton: lửa vàng, mùi giấy cháy, tro xám mịn. Cách phân biệt với cotton chủ yếu dựa vào đốt sợi và độ mát, cứng khi sờ. Trên thị trường cũng có nhiều loại "linen" thực chất là vải pha hoặc polyester giả vân linen, đốt thử sẽ thấy chảy nhựa.
Vải tổng hợp: dù và polyester
7. Vải dù, polyester
Vải dù là tên gọi chung cho nhóm vải dệt từ sợi tổng hợp như polyester hoặc nylon, mặt thường láng, mỏng nhẹ, nhiều loại có tráng phủ chống thấm ở mặt trái. Polyester nói chung ít nhăn, ít thấm nước, sờ không mát bằng cotton. Nhận biết chắc nhất là đốt thử: vải co rút lại khi gần lửa, cháy chảy thành giọt nhựa, khói đen, mùi nhựa hoá chất; tro nguội thành cục cứng màu đen hoặc nâu, bóp không vỡ. Nylon cháy cũng chảy nhựa, tro thành hạt cứng, mùi khác polyester nhưng khó phân biệt với người không quen. Xem thêm trang thu mua vải dù, polyester, tafta.
Vải rũ mềm: rayon và lụa
8. Vải rayon và lụa
Rayon (viscose) là sợi tái sinh làm từ cellulose của gỗ, nên dù là vải "nhân tạo" nó lại cháy giống cotton: cháy nhanh, mùi giấy, gần như không để lại tro cứng. Rayon sờ mát, rất rũ, mềm mượt, và khi ướt thì yếu đi rõ rệt. Các tên thương mại như mango, lanh lụa hay silk nhân tạo có thành phần thay đổi tuỳ lô, nên anh chị cần xem nhãn.
Lụa tơ tằm là sợi protein từ kén tằm, bóng mềm, mặt vải có ánh óng tự nhiên, sờ ấm và mịn. Khi đốt, lụa cháy chậm, thường tự tắt khi đưa ra khỏi lửa, mùi giống tóc hoặc lông cháy, tro đen giòn và bóp vụn thành bột. Nhiều loại "lụa" trên thị trường thực ra là polyester satin, đốt thử sẽ thấy chảy nhựa và mùi hoá chất. Rayon và lụa thật thường được giá tốt, xem trang thu mua vải rayon, lụa.
Bảng tóm tắt kết quả đốt thử
- Cotton, linen, rayon: cháy nhanh, mùi giấy cháy, tro xám mịn hoặc rất ít tro.
- Lụa tơ tằm: cháy chậm, tự tắt, mùi tóc cháy, tro đen giòn bóp vụn.
- Polyester, nylon (vải dù): co rút, chảy nhựa, khói đen, tro cục cứng.
- Vải pha như kate: kết hợp cả hai, mùi giấy lẫn nhựa, tro mịn xen hạt cứng.
Không chắc loại vải? Cứ gửi ảnh cho Gia Bảo
Anh chị không cần phân biệt chính xác từng cây trước khi bán. Chỉ cần tách các nhóm trông khác nhau, giữ nguyên nhãn cây vải, rồi chụp ảnh cận mặt vải và nhãn gửi qua Zalo số 0904 623 046 hoặc gọi hotline 0904 623 046. Người của chúng tôi sẽ xác định loại vải khi xuống kho, báo giá theo từng nhóm, cân tại chỗ và thanh toán ngay.
